Waarom zijn amfibieën in verval?
De factoren achter de verwoesting van amfibieënpopulaties
Boomkikker met rode ogen. Foto Alvaro Pantoja / ShutterStock.
In de afgelopen jaren hebben wetenschappers en natuurbeschermers gewerkt om het publiek bewust te maken van een wereldwijde afname van amfibieën. Herpetologen begonnen dat voor het eerst op te merken: amfibieën populaties vielen in de jaren tachtig op veel van hun studieplekken; deze vroege rapporten waren echter anekdotisch en veel experts betwijfelden of de waargenomen afnamen reden tot zorg waren (het argument was dat populaties amfibieën in de loop van de tijd fluctueren en de afname kan worden toegeschreven aan natuurlijke variatie). Zie ook 10 recent uitgestorven amfibieën
Maar tegen 1990 was er een significante wereldwijde trend ontstaan - een die duidelijk de normale bevolkingsfluctuaties overschreed. Herpetologen en natuurbeschermers begonnen hun bezorgdheid te uiten over het wereldwijde lot van kikkers, padden en salamanders, en hun boodschap was alarmerend: van de naar schatting 6.000 of zo bekende soorten amfibieën die onze planeet bewonen, werden er bijna 2.000 vermeld als bedreigd, bedreigd of kwetsbaar op de IUCN Rode Lijst (Global Amphibian Assessment 2007).
Amfibieën zijn indicatordieren voor de gezondheid van het milieu: deze gewervelde dieren hebben een gevoelige huid die gemakkelijk gifstoffen uit hun omgeving opneemt; ze hebben weinig verdediging (afgezien van gif) en kunnen gemakkelijk ten prooi vallen aan niet-inheemse roofdieren; en ze vertrouwen op de nabijheid van aquatische en terrestrische habitats op verschillende momenten tijdens hun levenscyclus. De logische conclusie is dat als de populaties van amfibieën afnemen, het waarschijnlijk is dat de habitats waarin ze leven ook degraderen.
Er zijn tal van bekende factoren die bijdragen aan de achteruitgang van amfibieën: vernietiging van leefgebieden, vervuiling en nieuw geïntroduceerde of invasieve soorten, om er maar drie te noemen. Toch heeft onderzoek aangetoond dat zelfs in ongerepte habitats - die buiten het bereik van bulldozers en strooiwagens liggen - amfibieën in een schokkend tempo verdwijnen. Wetenschappers kijken nu naar globale, in plaats van lokale, fenomenen voor een verklaring van deze trend. Klimaatverandering, opkomende ziekten en verhoogde blootstelling aan ultraviolette straling (als gevolg van aantasting van de ozonlaag) zijn allemaal bijkomende factoren die kunnen bijdragen aan de afnemende amfibiepopulaties.
Dus de vraag 'Waarom gaan amfibieën achteruit?' heeft geen simpel antwoord. In plaats daarvan verdwijnen amfibieën dankzij een complexe mix van factoren, waaronder:
Bewerkt op 8 februari 2017 doorBob Strauss