Huidige situatie in Israël
Wat gebeurt er momenteel in Israël?
Ontevredenheid over levensstandaard
Israël blijft een van de meest stabiele landen in de Midden-Oosten , ondanks een extreem diverse samenleving die gekenmerkt wordt door culturele en politieke verschillen tussen seculiere en ultraorthodoxe joden, joden van Midden-Oosterse en Europese afkomst, en de splitsing tussen de joodse meerderheid en de Arabisch-Palestijnse minderheid. Het gefragmenteerde politieke toneel van Israël produceert steevast grote coalitieregeringen, maar er is een diepgewortelde toewijding aan de regels van de parlementaire democratie.
De politiek is nooit saai in Israël en er zijn belangrijke verschuivingen geweest in de richting van het land. In de afgelopen twee decennia is Israël afgestapt van het economische model dat is gebouwd door de linkse oprichters van de staat, naar een meer liberaal beleid met een grotere rol voor de particuliere sector. De economie bloeide daardoor, maar de kloof tussen de hoogste en de laagste inkomens werd groter en het leven aan de onderkant is voor velen moeilijker geworden.
Jonge Israëli's vinden het steeds moeilijker om stabiele werkgelegenheid en betaalbare huisvesting te vinden, terwijl de prijzen van basisgoederen blijven stijgen. Een golf van massaprotest brak uit in 2011 , toen honderdduizenden Israëli's met verschillende achtergronden meer sociale rechtvaardigheid en banen eisten. Er is een sterk gevoel van onzekerheid over de toekomst en veel wrok tegen de politieke klasse als geheel.
Tegelijkertijd is er een opmerkelijke politieke verschuiving naar rechts. Ontgoocheld over de linkse partijen, wendden veel Israëli's zich tot populistische rechtse politici, terwijl de houding ten opzichte van het vredesproces met de Palestijnen verhardde.
01 van 03Netanyahu begint nieuwe termijn
Uriel Sinai/Stringer/Getty Images Nieuws/Getty Images
Zoals algemeen verwacht, minister-president Benjamin Netanyahu kwam bovenop de vervroegde parlementsverkiezingen van 22 januari. De traditionele bondgenoten van Netanyahu in het religieus-rechtse kamp verloren echter terrein. Daarentegen deden de centrumlinkse partijen, gesteund door seculiere kiezers, het verrassend goed.
Het nieuwe kabinet dat in maart werd onthuld, liet de partijen weg die de orthodox-joodse kiezers vertegenwoordigden, die voor het eerst in jaren in de oppositie werden gedwongen. In hun plaats komen voormalig tv-journalist Yair Lapid, leider van de centristische Yesh Atid-partij, en het nieuwe gezicht van seculier nationalistisch rechts, Naftali Bennett, hoofd van de partij Joods Thuis.
Netanyahu staat voor moeilijke tijden om zijn diverse kabinet bijeen te brengen om controversiële bezuinigingen te steunen, die buitengewoon impopulair zijn bij gewone Israëli's die worstelen om de stijgende prijzen bij te houden. De aanwezigheid van de nieuwkomer Lapid zal de eetlust van de regering voor militaire avonturen tegen Iran verminderen. Wat de Palestijnen betreft, blijven de kansen op een betekenisvolle doorbraak in nieuwe onderhandelingen onverminderd klein.
02 van 03De regionale veiligheid van Israël
Benjamin Netanyahu, premier van Israël, trekt een rode lijn op een afbeelding van een bom terwijl hij Iran bespreekt tijdens een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 27 september 2012 in New York City. Mario Tama/Getty Images
De regionale comfortzone van Israël is aanzienlijk gekrompen met het uitbreken van de Arabische lente begin 2011 een reeks anti-regeringsopstanden in Arabische landen. Regionale instabiliteit dreigt het relatief gunstige geopolitieke evenwicht dat Israël de afgelopen jaren heeft genoten, te verstoren. Egypte en Jordanië zijn de enige Arabische landen die de staat Israël erkennen, en de oude bondgenoot van Israël in Egypte, voormalig president Hosni Mubarak, is al weggevaagd en vervangen door een islamitische regering.
De betrekkingen met de rest van de Arabische wereld zijn ijzig of openlijk vijandig. Israël heeft weinig vrienden elders in de regio. De eens zo hechte strategische relatie met Turkije is uiteengevallen en Israëlische beleidsmakers maken zich zorgen over het nucleaire programma van Iran en de banden met islamitische militanten in Libanon en Gaza. De aanwezigheid van aan Al Qaida gelieerde groepen onder de rebellen die strijden tegen de regeringstroepen in het naburige Syrië is het laatste punt op de veiligheidsagenda.
- Kan Israël het nucleaire programma van Iran vernietigen?
- Israëlisch standpunt over het Syrische conflict
Israëlisch-Palestijns conflict
Tijdens het laatste uur van de vijandelijkheden lanceren militanten raketten vanuit Gaza-stad terwijl op 21 november 2012 een Israëlische bom aan de horizon ontploft op de grens van Israël met de Gazastrook. Christopher Furlong/Getty Images
De toekomst van devredesprocesziet er hopeloos uit, ook al blijven de twee partijen lippendienst bewijzen aan de onderhandelingen.
De Palestijnen zijn verdeeld tussen de seculiere Fatah-beweging die de Westelijke Jordaanoever controleert, en de islamitische Hamas in de Gazastrook. Aan de andere kant sluiten Israëlisch wantrouwen jegens hun Arabische buren en de angst voor opklimming van Iran alle grote concessies aan de Palestijnen uit, zoals de ontmanteling van Joodse nederzettingen in bezette Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever of een einde aan de blokkade van Gaza.
Groeiende Israëlische desillusie over de vooruitzichten op een vredesakkoord met de Palestijnen en de rest Arabische wereld belooft meer Joodse nederzettingen in bezette gebieden en een constante confrontatie met Hamas.
- Hamas-Israëlisch conflict in 2012: wie heeft gewonnen?
- VN-erkenning van Palestina in 2012: analyse